Yazkonağı Mağarası Ünye

Ünye ilçesi merkez Yazkonağı köyünde bilim dünyasında yeni keşfedilen mağara üzerinde dönemin Ünye Belediye başkan vekili yaşar Argan’ın girişimleriyle uzman bir ekip tarafından jeoloji araştırılması yapılmıştır.

Karadeniz Teknik Üniversitesi öğretim üyelerinden Jeoloji Yüksek Mühendis’i Yrd. Doç Dr. Ziya Kırmacı ve Yüksek Mimar Yardımcı Doç. Dr. M. Reşat Sümerkan tarafından 2 Temmuz 2002 tarihinde hazırlanan ön inceleme raporuna göre mağara, türbitidik kireçtaşlarından oluşan geç Kretase yaşlı tonya formasyonunun alt seviyelerindeki kalsirudit ve kalkarenitler içerisinde yer almaktadır. Söz konusu mağara, kuzeydoğu-güneybatı uzanımlı düşey bir faya bağlı olarak gelişmiştir.

Yapılan ön incelemede, mağaranın fay hattına bağlı olarak kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzandığı, hemen girişten itibaren iki kola ayrıldığı ve kollardan birinin ana mağarayı oluşturduğu gözlenmiştir. Kollardan ilki (ana mağara) girişte hemen fark edilen galeri görünümüyle uzanmaktadır. Bu kolda yapılan incelemede yaklaşık olarak genişliğin 0.7-0.3 m., yüksekliğin 0.7-15 m. ve uzunluğun 450 m. ölçülerinde olduğu belirlenmiştir.

Bu kolun girişten itibaren yaklaşık 225 m.lik kısmı, ölçüleri açısından ziyarete açılabilir niteliktedir. Gezilebilir bu kısım, çapı 10 m ve yüksekliği yaklaşık 20 m. olan silindirik ve üst merkezinden düşey bir şelalenin aktığı görkemli bir oda ile son bulmaktadır. Bu odadan sonraki kısım ölçüleri bakımından ziyaretçi girişine uygun değildir.

Mağaranın diğer kolunun yapı itibarıyla birinci kolla benzer özellikleri olmasına rağmen uzunluğu daha kısa ve sarkıt-dikit yönünden daha zengindir.

Mağaranın türbitidik kireçtaşıkiltaşı ardışımından oluşması ve kireçtaşlarının da tamamen dolomitleşmesi, mağaralarda yaygın olarak gözlenen sarkıt ve dikitlerin yeterli düzeyde oluşmasına imkan tanımamıştır. Zira söz konusu mağaranın sarkı.t ve dikit yönünden nispeten fakir olması bunu doğrulamaktadır.
Sonuç olarak, Yazkonağı Köyü mağarası, hem yukarıda belirtilen özellikleri ve hem de ilçe merkezine yakınlığının yanı sıra, yörede benzer düzeyde bir mağaranın henüz tespit edilememiş olması gerekçeleriyle ziyarete ve doğa turizmine rahatlıkla açılabilir niteliktedir.
Bunun için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Ordu Valiliği, mağaranın ışıklandırılarak turizme açılması için harekete geçmişlerdir. Ağustos ayında Ünye’ye gelen Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç mağaranın turizme açılması için gerekli çalışmaları başlatmışlardır.